Το Τμήμα Τεχνών και Επικοινωνίας και το ερευνητικό εργαστήριο PFM [Photography. Film+Media. Lab] του Πανεπιστημίου Frederick, σε συνεργασία με την Ομάδα Τέχνης Π.Ο.Ε.Δ. Λευκωσίας, διοργανώνουν την πολύμορφη εικαστική δράση «Τόπου Τάματα: Τοπίο, Μνήμη, Ταυτότητα».  

Στόχος του προγράμματος είναι η επιμόρφωση εκπαιδευτικών και η ενεργή εμπλοκή παιδιών προδημοτικής και δημοτικής εκπαίδευσης σε μια σύγχρονη εικαστική προσέγγιση της έννοιας του «τάματος», ως φορέα μνήμης, πολιτισμού και ταυτότητας.

Η δράση επαναπροσδιορίζει το τάμα ως μικρό καλλιτεχνικό αντικείμενο που συνδέεται με το κυπριακό τοπίο, τη φύση και την ιστορία του νησιού. Μέσα από βιωματικά εργαστήρια και διδακτικές ενότητες, οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες διερευνούν υλικά όπως ο πηλός και ο χαλκός, δημιουργώντας έργα εμπνευσμένα από γεωλογικά στοιχεία, φυτά και πολιτισμικά σύμβολα της Κύπρου.

Το πρόγραμμα εκτείνεται από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο 2026 και περιλαμβάνει επιμορφωτική ημερίδα, εφαρμογή δραστηριοτήτων στα σχολεία και τελική έκθεση των έργων σε συνεργασία με τον Δήμο Λευκωσίας.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια συλλογική εικαστική εγκατάσταση που αποτυπώνει τη δημιουργικότητα των παιδιών και λειτουργεί ως σύγχρονη αφήγηση για τον τόπο, τη μνήμη και την πολιτιστική ταυτότητα.

Η πρώτη δράση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα, 30 Μαρτίου, στο Πανεπιστήμιο Frederick στη Λευκωσία και περιλαμβάνει παρουσίαση της δράσης στους/στις εκπαιδευτικούς και εισαγωγή στην έννοια του τάματος, στην αρχαία και σύγχρονη κυπριακή παράδοση. 

Ο κ. Νικόλας Λαμπούρης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Τεχνών και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου και εικαστικός, θα δώσει διάλεξη στο συγκεκριμένο θέμα και θα καθοδηγήσει πρακτικό εργαστήρι Τέχνης, σε συνεργασία με το ερευνητικό εργαστήριο PFM [Photography, Film + Media Lab]. Στο εργαστήριο θα συμμετάσχουν, επιπλέον, η καλλιτέχνις Susan Vargas, φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Τεχνών και Επικοινωνίας.

Αναφέρεται στο σκεπτικό της δράσης: 

Η έννοια του τάματος αποτελεί μια βαθιά ριζωμένη πρακτική στον ελληνικό και κυπριακό πολιτισμό. Παραδοσιακά πρόκειται για ένα μικρό αντικείμενο αφιερωμένο σε έναν ιερό χώρο, το οποίο εκφράζει μια επιθυμία, μια ευγνωμοσύνη ή μια υπόσχεση.

Στην προτεινόμενη εικαστική δράση, το τάμα επανερμηνεύεται ως μικρό καλλιτεχνικό αντικείμενο και ως μορφή σύγχρονης εικαστικής προσφοράς. Τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί καλούνται να δημιουργήσουν μικρά τάματα που συνδέονται με τη γη, το τοπίο και τη φυσική ιστορία της Κύπρου.

Αφετηρία της δράσης είναι το ίδιο το κυπριακό τοπίο: οι πέτρες, τα πετρώματα, οι γεωλογικοί σχηματισμοί, τα βουνά, η θάλασσα και η τοπική χλωρίδα. Αυτά τα στοιχεία αποτελούν μέρος της συλλογικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού.

Η δράση συνδέει την εικαστική δημιουργία με την αρχαιολογία, τη γεωγραφία, τη γεωλογία και την ιστορία της Κύπρου. Στο νησί έχουν βρεθεί χιλιάδες αρχαία τάματα από πηλό, πέτρα και μέταλλο σε αρχαιολογικούς χώρους και ιερά. Παράλληλα, η παράδοση των σύγχρονων ταμάτων (τα «τάματα») συνεχίζει να αποτελεί μέρος της λαϊκής θρησκευτικής πρακτικής.

Μέσα από αυτή τη δράση, το τάμα αντιμετωπίζεται ως μικρό γλυπτό, ως μικρή στήλη από πηλό ή ως χαραγμένο ίχνος πάνω σε χαλκό — ένα αντικείμενο που φέρει μνήμη, τόπο και προσωπική έκφραση.