Blue Limassol Forum: Η μετάβαση στην αειφορία επιβάλλει συντονισμό των φορέων και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό

Πανεπιστήμιο Frederick και Δήμος Λεμεσού παρουσίασαν ολοκληρωμένη περιβαλλοντική μελέτη για τις ακτές της Λεμεσού

Την ανάγκη για μια πιο αποτελεσματική διαχείριση των αυξανόμενων κινδύνων που ελλοχεύουν για το παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον της Λεμεσού καταδεικνύει η περιβαλλοντική μελέτη που παρουσιάστηκε στο 2ο Blue Limassol Forum στις 30 Μαρτίου 2022. Η μελέτη που διεξήγαγε το Πανεπιστήμιο Frederick για λογαριασμό του Δήμου Λεμεσού εντοπίζει και αξιολογεί για πρώτη φορά, συνολικά και συνδυαστικά, τους περιβαλλοντικούς κινδύνους στην παράκτια περιοχή της Λεμεσού, ενώ κρούει σαφώς τον κώδωνα του κινδύνου καλώντας τους εμπλεκόμενους αρμόδιους φορείς να συνεργαστούν και να λάβουν από κοινού μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων με απώτερο σκοπό τη διασφάλιση της αειφορίας και της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Το Blue Limassol Forum πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά σε υβριδική μορφή: με φυσική παρουσία στο Ξενοδοχείο Crowne Plaza στη Λεμεσό και διαδικτυακά, με τη συμμετοχή πέραν των 400 συμμετεχόντων.

Χαιρετίζοντας το Συνέδριο, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας, κ. Βασίλης Δημητριάδης, υπογράμμισε τη σημασία του τομέα της ναυτιλίας για την Κύπρο και δη για την πόλη της Λεμεσού, τις δράσεις και πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης για την προώθηση μιας συνολικής προσέγγισης για τη μεγιστοποίηση της δυνατότητας ανάπτυξης των θαλασσών μας με βιώσιμο τρόπο. Ο κ. Δημητριάδης συνεχάρη το Πανεπιστήμιο Frederick και την Οργανωτική Επιτροπή για την περιβαλλοντική μελέτη, που παρέχει χρήσιμες εισηγήσεις για τη χάραξη εθνικών στρατηγικών και δράσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση, ο κ. Δημητριάδης αναφέρθηκε στην ολοκληρωμένη εθνική ναυτιλιακή πολιτική της Κύπρου και ανακοίνωσε  ότι η διάρκειας 60 ημερών δημόσια διαβούλευση για την ανάπτυξη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της Κύπρου αρχίζει στις 31 Μαρτίου και θα ακολουθηθεί από σειρά τοπικών συναντήσεων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέλη και την κοινωνία των πολιτών, καλύπτοντας όλες τις παράκτιες περιοχές της Κύπρου, αρχίζοντας από τη Λεμεσό στις 11 Απριλίου.

Στη δική του ομιλία, ο Δήμαρχος Λεμεσού, κ. Νίκος Νικολαΐδης, τόνισε ότι η ενίσχυση της δυναμικής της γαλάζιας οικονομίας στη Λεμεσό είναι ένας από τους κορυφαίους στόχους του Δημοτικού Συμβουλίου, και έκανε αναφορά σε μια σειρά από πρωτοβουλίες του Δήμου, μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Οι πρωτοβουλίες αυτές περιλαμβάνουν την καθιέρωση του θεσμού του Blue Limassol Forum, τη διεξαγωγή της πρώτης ολιστικής Μελέτης Εκτίμησης Κινδύνων για τον Κόλπο της Λεμεσού, και τη λειτουργία του Blue Innovation Centre για θέματα που σχετίζονται με τη γαλάζια οικονομία και τη ναυτιλία. Ο Δήμαρχος εξέφρασε και την εκτίμηση του προς το Πανεπιστήμιο Frederick για τη συνεργασία και τη στήριξή τους στις προσπάθειες του Δήμου Λεμεσού για την προώθηση της γαλάζιας οικονομίας της πόλης μας και τη διασφάλιση του ηγετικού της ρόλου στην ανάπτυξη, την τεχνολογία και την οικονομική δραστηριότητα της Κύπρου.

Το Συνέδριο χαιρέτισε, επίσης, ο Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Frederick, Δρ Χριστόφορος Χαραλάμπους, ο οποίος αναφέρθηκε στην ανάγκη αντιμετώπισης της μεγάλης πρόκλησης της ανάπτυξης με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής των πολιτών. «Δεν μπορεί παρά μια τέτοια πρόκληση να αντιμετωπιστεί συνολικά», ανέφερε ο Δρ Χαραλάμπους και εξήρε το έργο του Τμήματος Ναυτιλίας και Εμπορίου του Πανεπιστημίου για τον συντονισμό της περιβαλλοντικής μελέτης που παρουσιάζει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα των κινδύνων στις ακτές της Λεμεσού, ενώ συνεχάρη τον Δήμο Λεμεσού για την πρωτοβουλία θεσμοθέτησης του Blue Limassol Forum.

Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσίασαν στο Συνέδριο ο Υπεύθυνος Έργου, Δρ Άγγελος Μενελάου, Πρόεδρος του Τμήματος Ναυτιλίας και Εμπορίου του Πανεπιστημίου Frederick, και ο Δρ Μιχάλης Μακρομηνάς, Επίκουρος Καθηγητής στο ίδιο Τμήμα. Στο μικροσκόπιο της μελέτης βρέθηκαν οι κύριοι τομείς που σχετίζονται με τις ακτές της Λεμεσού, όπως ο τομέας της ενέργειας και των υδρογονανθράκων, ο τομέας των λιμένων και της εμπορικής ναυτιλίας, ο τομέας των μαρίνων και των σκαφών αναψυχής, ο κατασκευαστικός τομέας, ο τομέας των ιχθυοκαλλιεργειών και της αλιείας, το αποχετευτικό σύστημα και η διαχείριση αποβλήτων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, ενώ οι περιβαλλοντικές πιέσεις και οι κίνδυνοι σε έκαστο τομέα διαχρονικά δεν αξιολογούνται ως ιδιαίτερα σημαντικοί, ωστόσο στο σύνολό τους - και με δεδομένο τον παράγοντα της συνεχιζόμενης και ραγδαίας ανάπτυξης και ταχείας συσσώρευσης πληθυσμού στην παράκτια ζώνη της Λεμεσού - θα αποτελέσουν παράγοντες υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Η έρευνα καταδεικνύει ως κύρια αδυναμία του συστήματος την πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων και των υπηρεσιών στη διαχείριση των περιβαλλοντικών περιστατικών και την έλλειψη ενοποιημένων δεδομένων. Εξ ου η έρευνα εισηγείται τον συντονισμό όλων των φορέων και τη χρήση της τεχνολογίας προς επίλυση των προβλημάτων. «Αξίζει να σημειωθεί πως στη μελέτη λήφθηκαν υπόψη οι ανησυχίες περισσότερων από 500 πολιτών της Λεμεσού όπως εκφράστηκαν σε έρευνα κοινής γνώμης. Κατά την εκπόνηση της μελέτης, εξετάστηκαν οι ανησυχίες των πολιτών οι οποίες φαίνεται πως ήταν σε μεγάλο βαθμό δικαιολογημένες» σχολίασε ο Δρ Άγγελος Μενελάου.

Το Συνέδριο περιλάμβανε επίσης δύο εισηγήσεις που αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμό και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τη μετάβαση προς την αειφορία. Συγκεκριμένα, η Καθηγήτρια Carola Hein, επικεφαλής του Τμήματος Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής και Αστικού Σχεδιασμού στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Delft της Ολλανδίας, μίλησε για τη μετάβαση του Λιμανιού του Ρότερνταμ προς την πράσινη ενέργεια. Κατέδειξε τις προκλήσεις από αυτή τη μετάβαση και εξήγησε πως η έλλειψη ενός μακροπρόθεσμου πλάνου αποτέλεσε εμπόδιο στην υλοποίησή της.

Σε ένα εξίσου σημαντικό θέμα αναφέρθηκε η Καθηγήτρια Rachelle Alterman, επικεφαλής του Comparative Planning Law and Land Policy Lab και Senior Research Fellow στο Ινστιτούτο Neaman του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Χάιφα του Ισραήλ. Στην ομιλία της, η Καθ. Alterman ανέλυσε τα δεδομένα 22 παράκτιων πόλεων σε ισάριθμες χώρες και επισήμανε ότι το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη σχέση θάλασσας και ξηράς σε αυτές τις χώρες δεν είναι εκσυγχρονισμένο, ούτε αποτελεσματικό. Αντίθετα, είπε ότι πρόκειται για ένα πλαίσιο πολύπλοκο, το οποίο αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη προγραμματισμού.

Ο συντονιστής του συνεδρίου, Captain Εugen Adami, Πρόεδρος του CYFOS και διδάσκων στο Τμήμα Ναυτιλίας και Εμπορίου του Πανεπιστημίου, ανέφερε - στα συμπεράσματα του Συνεδρίου - ότι αποτελεί διάχυτη και επιβεβαιωμένη ανάγκη η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού με σκοπό τη ρεαλιστική μετάβαση των παράκτιων πόλεων, όπως η Λεμεσός, στην αειφορία. Στον σχεδιασμό αυτό θα πρέπει να διαβουλεύονται όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς: η επιστημονική και η ακαδημαϊκή κοινότητα, οι κρατικοί φορείς καθώς επίσης και η κοινωνία των πολιτών, οι οποίοι θα πρέπει και να συμμετέχουν στα κέντρα λήψης αποφάσεων, με σκοπό να διασφαλίζεται η αειφόρος ανάπτυξη και η ποιότητα ζωής. «Είναι σημαντικό να τηρείται το πλαίσιο αυτού του προσυμφωνημένου στρατηγικού σχεδιασμού, έτσι ώστε η οποιαδήποτε μορφή ανάπτυξης να κινείται εντός των προδιαγραφών που έχουν προκαθοριστεί. Τα βραχυπρόθεσμα και μεμονωμένα οφέλη δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να θέτουν εκτός τροχιάς τον στρατηγικό σχεδιασμό προς την αειφορία», ανέφερε καταληκτικά ο Υπεύθυνος Έργου, Δρ Άγγελος Μενελάου.

 

Blue Limassol Forum: The transition to sustainability requires coordination and long-term planning

Frederick University and Limassol Municipality presented  the first holistic environmental risk assessment study of Limassol coastal zone

A research study presented during the 2nd Blue Limassol Forum on March 30th highlights the need to effectively monitor the growing risks to the coastal, marine and maritime environment of Limassol. The study, which was conducted by Frederick University on behalf of Limassol Municipality, is the first environmental risk assessment study to examine holistically and simultaneously all the developmental and operational activities in the coastal Limassol area that may pose risks to the city’s environment. It identifies and assesses potential threats and provides recommendations regarding best practices for the protection of the sea and coastal environment. The study calls on all stakeholders involved to work together and take joint action to address the challenges ahead, with the ultimate goal of ensuring the sustainability and quality of life in the city of Limassol.

This year’s Blue Limassol Forum took place both physically at Crowne Plaza hotel in LImassol and online in the presence of more than 400 delegates.

Addressing the Forum, Shipping Deputy Minister Mr Vassilios Demetriades underlined the sector’s importance for Limassol and Cyprus, the government actions and initiatives in promoting a holistic approach towards maximizing the growth potential of our seas in an environmentally sustainable way. Mr. Demetriades congratulated Frederick University and the Steering Committee for the Blue Limassol Environmental Risk Assessment Study which provides useful recommendations in the formulation of national policies and actions. Towards this direction, Mr. Demetriades referred to the national integrated maritime policy of Cyprus and announced that the 60-days public consultation for the formulation of the Maritime Spatial Plan of Cyprus will commence on 31 March followed by a series of local meetings with all interested parties and the civil society, covering all coastal regions of Cyprus, starting from Limassol on 11 April.

Welcoming the participants to the Forum, the Mayor of Limassol, Mr Nicos Nicolaides, said that one of the main goals of the Municipal Council is enhancing the potential of blue economy in Limassol and referred to a series of initiatives taken by the Municipality in this framework. These initiatives include the introduction of Blue Limassol Forum, the decision to carry out the first holistic Risk Assessment Study for Limassol coastal area, and the operation of the Blue Innovation Centre which focuses on topics related to blue economy and shipping. The Mayor expressed his appreciation to Frederick University for the cooperation and support in the efforts of Limassol Municipality to promote blue economy and ensure Limassol’s leading role in the development, technology and economic activity of Cyprus.

The Vice President of Frederick University Council, Dr Christoforos Charalambous, also addressed the Forum: " These challenges are immense and they cannot be addressed without adopting a holistic and multidisciplinary approach” commented Dr Charalambous, who also praised the University’s Department of Maritime Transport and Commerce for the coordination of the Risk Assessment Study. “It is the first department of its kind in Cyprus and has been a dominant educational force in the field for several decades, importantly maintaining also strong links with the Sector thus balancing theory and practice.” he said. He also congratulated Limassol Municipality for establishing Blue Limassol Forum.

The risk assessment study was presented by the Project Manager, Dr Angelos Menelaou, Head of the Department of Maritime Transport and Commerce of Frederick University, and Dr Michael Makrominas, Assistant Professor at the Department. The study focuses on all main sectors operating in the coastal Limassol area: Energy, Oil & Gas, Commercial Shipping, Marinas & Yachts, Construction, Sewage & Litter and Aquaculture & Fisheries. The findings indicate that, while the environmental pressures and risks in each sector are not assessed as particularly significant, in their entirety -and given the factor of continuous and rapid growth and rapid population accumulation- they will be factors of environmental degradation. According to the study findings, the fragmentation of responsibilities and services in monitoring all sectors of the economy and lack of data integration both constitute a weakness to the system. It is therefore suggested that all sectors of the economy along the Limassol coast should operate under a guiding strategy of data integration, improved reporting and better use of technology, towards a holistic approach of sustainable development and environmental protection. “The research took under consideration the opinion of more than 500 citizens who participated in an initial opinion survey. It turned out that the citizens’ environmental concerns were fully justified”, said Dr Angelos Menelaou.

Presentations by this year’s guest speakers showcased the need for coordination and long-term planning for the transition to sustainability. Specifically, Professor Carola Hein, Head of the History of Architecture and Urban Planning at Delft University of Technology (Netherlands), spoke about the energy transition in the case of the Rotterdam Harbor and explained that the lack of a long-term plan was an obstacle to its implementation. An equally important topic was addressed by Professor Rachelle Alterman, Head of the Lab on Comparative Planning Law and Land Policy and Senior Research Fellow at Neaman Institute for National Policy Research of Technion – Israel Institute of Technology. Prof. Alterman spoke of the need to bridge the legal-institutional gap in Mediterranean coastline management, explaining how a complex legal framework is neither effective nor helpful towards the goal of sustainability.

The Forum’s coordinator, Captain Eugen Adami, President of CYFOS and a Faculty member of the University’s Department of Maritime Transport and Commerce, highlighted the need for a comprehensive strategic plan to achieve a realistic transition towards sustainability. “All stakeholders should be consulted in this planning: the scientific and academic community, government agencies and the civil society, who should also be involved in the decision-making process”, said Captain Adami. In his final remarks, the Project Manager Dr Menelaou underlined the importance of adhering to the framework of a pre-agreed strategic planning. “Individual and short-term benefits cannot derail this planning towards sustainability", commented Dr Menelaou.

1.jpg2.jpg4.jpg5.jpg6.jpg8.jpg9.jpg10.jpg11.jpg