Έρευνα του Πανεπιστημίου Frederick για την ψυχική ανθεκτικότητα

Οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων στην Κύπρο

Η ψυχική υγεία και ποιότητα ζωής μεγάλου μέρους του πληθυσμού στην Κύπρο έχει επηρεαστεί δυσμενώς εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Frederick σχετικά με τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης της νόσου Covid-19 στην Κύπρο. Συνολικά διεξήχθησαν μέχρι στιγμής τέσσερις έρευνες για την ψυχική ανθεκτικότητα και τις επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων σε διάφορες ομάδες του πληθυσμού. Τις έρευνες διεξήγαγε η νεοσύστατη Ερευνητική Μονάδα Ψυχικής Ανθεκτικότητας του Τμήματος Ψυχολογίας και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Frederick και στο πλαίσιό τους εξετάστηκαν διάφορες παράμετροι σχετικά με τις ομάδες που ενδεχομένως να έχουν επηρεαστεί περισσότερο, αλλά και τον ρόλο της ψυχικής ανθεκτικότητας.

Οι έρευνες, οι οποίες έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και εξειδικευμένες βάσεις δεδομένων όπως το World Pandemic Research Center, κατέδειξαν ότι ένα ποσοστό 40% των συμπολιτών μας αντιμετωπίζει σε μικρότερη ή μεγαλύτερη έκταση ψυχολογικά προβλήματα και πως τα νεαρά σε ηλικία άτομα έχουν επηρεαστεί πιο αρνητικά από τα μεγαλύτερα σε ηλικία. Διαφάνηκε, επίσης, ότι άτομα που είχαν απώλεια στα εισοδήματά τους βιώνουν εντονότερα ψυχοσωματικά συμπτώματα άγχους και θεωρούν ότι η ποιότητα ζωής τους έχει υποβαθμιστεί σε μεγάλο βαθμό. Σύμφωνα με τα ευρήματα έρευνας για τις εργαζόμενες μητέρες, ειδικά όσες είναι άνω των 38-40 ετών, με παιδιά που φοιτούν στο σχολείο και αναγκάστηκαν να μείνουν στο σπίτι, αυτές βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες ευθύνες όπως η τηλεργασία, η βοήθεια στα παιδιά για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, η διατήρηση της ισορροπίας στο σπίτι και η υποστήριξη σε νεαρά αλλά και ηλικιωμένα άτομα της οικογένειας. Άλλη έρευνα που αφορά τους φοιτητές και τις φοιτήτριες που χρειάστηκε να προσαρμοστούν σε διαδικτυακή φοίτηση, έδειξε ότι το 30% των φοιτητών/τριών βιώνουν έντονα επίπεδα άγχους ενώ για τους/τις εργαζόμενους/ες φοιτητές/τριες το άγχος και η αγωνία είναι ακόμη μεγαλύτερα.

«Όλες οι έρευνες που έγιναν κατά τον τελευταίο χρόνο της πανδημίας, δείχνουν ότι τα παρατεταμένα λοκντάουν και μέτρα φυσικής και κοινωνικής αποστασιοποίησης δημιουργούν έντονα συναισθήματα όπως λύπη, μοναξιά, φόβο, προβλήματα ύπνου, κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, κοινωνική δυσλειτουργία και αυξανόμενο άγχος στους πληθυσμούς όπου έχουν επιβληθεί», σχολιάζει η Δρ Λουκία Δημητρίου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Frederick. Εκτός από τις επιπτώσεις των μέτρων  στη γενική ψυχική υγεία και στην ποιότητα ζωής των πολιτών, το ακαδημαϊκό προσωπικό του Τμήματος και οι τελειόφοιτοι του Προγράμματος Ψυχολογίας διερεύνησαν τους παράγοντες που επιδρούν προστατευτικά στην εμφάνιση ψυχοκοινωνικών προβλημάτων εξετάζοντας, για παράδειγμα, κατά πόσο άνθρωποι με ανεπτυγμένη την ελπίδα ή/και αισιοδοξία μπορούν να αντιμετωπίσουν τις νέες αυτές συνθήκες με λιγότερες αρνητικές συνέπειες στον ψυχισμό τους. «Σύμφωνα με τα πορίσματά μας, τα άτομα άνω των 40 ετών φαίνεται να έχουν πιο καλά αναπτυγμένους μηχανισμούς ψυχικής ανθεκτικότητας σε σύγκριση με νεαρότερα άτομα που εμφανίζουν χαμηλότερες τιμές στις σχετικές κλίμακες μέτρησης της ανθεκτικότητας. Παράλληλα, άτομα που έχουν αναπτυγμένη την ελπίδα φαίνεται να καταφέρνουν να υπερβαίνουν με μεγαλύτερη ευκολία και ταχύτητα τα προβλήματα που δημιουργούνται από τον εγκλεισμό ή και να ανακάμπτουν από αυτά με γρηγορότερους ρυθμούς» επισημαίνει η Δρ Δημητρίου.

Το ερευνητικό έργο του Πανεπιστημίου Frederick σχετικά με τις επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού ξεκίνησε στην αρχή της πανδημίας στην Κύπρο τον Μάρτιο 2020 και συνεχίζεται.